Kendimiz ses hızını ölçebilir miyiz?

Ses hızını kendimiz ölçebilir miyiz? Ev ortamında olmaz tabii ama gerekliliklerini bilmek isterim.

Evet, aşağıdaki şartları karşıladığınızda ses hızını kendi başınıza ölçmeniz mümkün.

Sesinizin yankı yapacağı yüksek bir duvar, baş bir bina veya bir yamaç bulmanız gerekiyor. 100 metre uzağında durun ve yarım saniyelik aralıklarla alkış tutmaya başlayın. Bunu tam düzgün yapabilmek için bir tanıdığınıza 10 saniyede 20 alkış olacak şekilde zaman tutarak sizi yönlendirmesini söyleyebilirsiniz.

Yavaşça duvara yaklaşın ve her bir önceki alkışın yankısı şimdikiyle üst üste gelene kadar ilerleyin. Bu noktada bir önceki alkış sesinin duvara çarpıp geri gelmesinin tam yarım saniye sürdüğünü biliyorsunuz. Duvara olan mesafenizi ölçün. Büyük adımları 1 metre olarak kabul edip yaklaşık sonuç bulabilirsiniz.

Bulduğunuz mesafe büyük olasılıkla 80 m ila 90 metre arası çıkacak. Diyelim ki 85 m ölçtünüz. Ses gidip geldiğine göre bunun iki katı, yani 170 metrelik mesafeyi yarım saniyede kat ediyor demektir. Buradan da saniyede 340 metrelik bir hıza sahip olduğunu buluruz. Gerçekte 20°C sıcaklıkta kuru havada ses 343 m/s veva 1236 km/saat hızla ilerler. Buna Avusturyalı fizikçi Emst Mach’in adından Mach 1 denir. Uçakların hızı bazen Mach cinsinden ölçülür. Örneğin 2 Mach demek, sesin iki katı hızında demektir.